نام کتاب : اپلیکیشن با نگاهی می شناسمت
حکیم باشید سه
مولف: محمد علی اخوان

در گذشته خرید کالا، آشپزی، سفره‌آرایی، تبلیغ، مشاوره، تربیت و انتخاب همسر متناسب با مزاج و در راستای ایجاد تعادل مزاج بود. مادران پس از نگاه به چهره فرزندان و اعضاء خانواده، مواد اولیه غذا را انتخاب می‌کردند. کودکان و نوجوانان در مکتب‌خانه‌ها و مدارس با علم مزاج‌شناسی آشنا می‌شدند.

امام رضا(ع) آشنایی نسبت به این علم را برای هر انسانی لازم می‌دانند.1

قرآن کریم ریشه تمام افکار، افعال و کردار انسان را مزاج و شاکله او می‌داند و می‌فرماید:

«قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًا؛2

بگو: هر کس بر ساختار و بنیان اصلی (یعنی مزاج و ملکات) خود عمل می‌کند، اما (با وجود اهمیت نقش شاکله در اعمال) پروردگار شما آگاه‌تر است که چه کسی به مقصد هدایت خواهد رسید».

علامه طباطبائی(رحمه الله علیه) در ذیل آیه شریفه در تفسیر المیزان می‌فرماید:

«ميان صفات درونى و نوع تركيب بنيه بدنى انسان يك ارتباط خاصى است، پاره‏اى از مزاج‌ها خيلى زود عصبانى مى‏شوند و به خشم در مى‏آيند، و طبعاً خيلى به انتقام علاقمندند، و پاره‏اى ديگر شهوت شكم و غريزه جنسى در آنها زود فوران مى‏كند، و آنان را بى‏طاقت مى‏سازد، و به همين منوال ساير ملكات كه در اثر اختلاف مزاج‌ها انعقادش در بعضى‏ها خيلى سريع است، و در بعضى ديگر خيلى كند و آرام».

به عبارت دیگر بدن انسان و همچنین هر کدام از اندام آن دارای شاکله، طبیعت و مزاج خاص خود هستند و زمانی که این مزاج‌ها در حال تعادل باشند، بدن و عضو در سلامت است و ریشه بیماری‌های جسمی، روحی و روانی در غلبه یکی از مزاج‌های چهارگانه بر دیگری است. امام جعفر صادق(ع) می‌فرمایند:

«ِنَّ عَامَّةَ هَذِهِ الْأَرْوَاحِ مِنَ الْمِرَّةِ الْغَالِبَةِ أَوْ دَمٍ مُحْتَرِقٍ أَوْ بَلْغَمٍ غَالِبٍ فَلْيَشْتَغِلِ الرَّجُلُ بِمُرَاعَاةِ نَفْسِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْلِبَ عَلَيْهِ شَيْ‏ءٌ مِنْ هَذِهِ الطَّبَائِعِ فَيُهْلِكَهُ؛3

همه دردها و بیماری‌های (جسمی، روحی و روانی) از غلبه مره (صفرا و سودا) و خون و بلغم مى‌باشد، لازم است پیش از آنکه یکی از آنها بر دیگری غالب شود و باعث هلاکت گردد، انسان پیشگیری نمائید».